Kluczowe wnioski
- Jednorazowe szkolenie sprawdza się, gdy menedżerowie mają opanować jedną, wąską umiejętność, np. prowadzenie rozmowy oceniającej.
- Cykl szkoleń menedżerskich ma sens, gdy chcesz zmienić sposób kierowania ludźmi, a nie tylko dodać jedno narzędzie.
- Metaanaliza wyników z 335 niezależnych prób (Lacerenza i in., 2017) pokazuje, że szkolenia przywódcze rozłożone na kilka sesji działają lepiej niż te zebrane w jeden blok.
- O wyborze decyduje cel, poziom doświadczenia grupy i to, czy przełożeni menedżerów będą wspierać zmianę między spotkaniami.
Jest koniec roku. Na Twoim biurku leży plan szkoleń na kolejny rok i dwie oferty. Pierwsza to jeden dzień „z zarządzania zespołem” dla dwunastu kierowników. Druga to program rozłożony na kilka miesięcy, złożony z kilku modułów, za wyraźnie wyższą kwotę. Zarząd pyta, czy to drugie jest naprawdę potrzebne.
To dobre pytanie. Dłuższy program nie jest lepszy sam w sobie. Krótsze szkolenie też nie. W tym artykule pokażę Ci, kiedy wystarczy jeden dzień, kiedy potrzebny jest cykl szkoleń menedżerskich i jak podjąć tę decyzję tak, żeby obronić ją przed zarządem.
Czym różni się cykl szkoleń menedżerskich od jednorazowego szkolenia?
Jednorazowe szkolenie to jedno spotkanie, zwykle jeden lub dwa dni, wokół jednego tematu. Uczestnicy poznają narzędzie, ćwiczą je na sali i wracają do pracy.
Cykl szkoleń menedżerskich to kilka modułów rozłożonych w czasie, połączonych wspólnym celem. Między spotkaniami menedżerowie stosują to, czego się nauczyli, a na kolejnym module omawiają, co zadziałało, a co nie. Najważniejsza różnica nie leży w liczbie dni, tylko w przerwach między nimi. To w przerwach menedżer ćwiczy nowe umiejętności w prawdziwych sytuacjach.
Warto też odróżnić cykl od kilku przypadkowych szkoleń w roku. Trzy niezwiązane ze sobą tematy, prowadzone przez trzech różnych trenerów, nie tworzą programu. Program ma wspólny cel, kolejność modułów i zadania wdrożeniowe między nimi.
Kiedy jednorazowe szkolenie wystarczy?
Jeden dzień ma sens, gdy cel jest wąski i dobrze opisany. Na przykład:
- Nowe narzędzie lub procedura: firma wprowadza nowy system ocen okresowych i menedżerowie mają prowadzić rozmowy według nowego wzoru.
- Uzupełnienie jednej luki: doświadczeni kierownicy dobrze zarządzają zespołem, ale mają kłopot z jedną sytuacją, np. z rozmową dyscyplinującą.
- Wspólny język: chcesz, żeby wszyscy menedżerowie znali ten sam model, np. przywództwa sytuacyjnego, i mogli się nim posługiwać na spotkaniach.
- Sprawdzenie trenera lub formy: zanim zamówisz dłuższy program, testujesz współpracę na jednym module.
W takich sytuacjach jednodniowe szkolenie jest uczciwym wyborem. Warunek jest jeden: przygotuj uczestników przed szkoleniem i zaplanuj, kto i kiedy zapyta ich o efekty po nim. Wystarczą dwie krótkie rozmowy przełożonego z uczestnikiem: przed i po.
Kiedy potrzebujesz cyklu szkoleń menedżerskich?
Cykl jest potrzebny wtedy, gdy oczekujesz zmiany zachowań w wielu obszarach naraz. Typowe sygnały:
- Awanse ze stanowisk specjalistycznych: część specjalistów awansowała na kierowników, bo byli najlepsi merytorycznie, ale nikt nie nauczył ich delegowania, rozmów z zespołem i stawiania celów.
- Powtarzające się problemy: te same kłopoty wracają w wielu zespołach, np. brak informacji zwrotnej, konflikty, menedżer robiący wszystko sam.
- Zmiana w firmie: firma rośnie, dochodzi nowy poziom zarządzania albo zmienia się sposób pracy i menedżerowie muszą przejąć nowe obowiązki.
- Oczekiwanie zarządu: zarząd chce widzieć zmianę w wynikach zespołów, rotacji czy zaangażowaniu, a nie tylko listę obecności.
Jeden dzień w takiej sytuacji bywa dobrym impulsem, ale rzadko zmienia codzienną pracę. To błąd, który często widzę: firma zamawia jedno szkolenie, a oczekuje efektów, które wymagają kilku miesięcy praktyki.
Najbardziej problematyczne jest wrzucanie w jeden dzień szkoleniowy wszystkich możliwych tematów z zarządzania i oczekiwanie, że jedno 8-godzinne szkolenie rozwiąże wszystkie problemy z zarządzaniem, jakie mają kierownicy. Często firmy oczekują szkoleń, w których programie upchana jest maksymalna liczba zagadnień. To jest działanie przeciwskuteczne.
Po pierwsze, nie da się rozwiązać wszystkich problemów związanych z zarządzaniem za pomocą jednego szkolenia. Po drugie, dzień szkoleniowy maksymalnie wypełniony przekazywaniem wiedzy sprawia, że uczestnicy utwierdzają się w przekonaniu, że szkolenia są dla nich mało wartościowe.
Co mówią badania o szkoleniach rozłożonych w czasie?
Jednym z najszerszych przeglądów w tym obszarze jest metaanaliza Lacerenzy i współpracowników z 2017 roku, opublikowana w „Journal of Applied Psychology”. Autorzy przeanalizowali dane z 335 niezależnych prób. Wynik jest dla HR praktyczny: szkolenia przywódcze działają lepiej, gdy są oparte na analizie potrzeb, łączą różne metody (zwłaszcza ćwiczenia praktyczne), zawierają informację zwrotną, a sesje są rozłożone w czasie. Lepiej wypadały też szkolenia prowadzone w siedzibie firmy i na żywo z prowadzącym, a nie w formie samodzielnej nauki.
Podobny wniosek płynie z badań nad zapamiętywaniem. Przegląd Cepedy i współpracowników (2006), dotyczący zapamiętywania materiału słownego, pokazał, że materiał powtarzany w kilku sesjach zostaje w pamięci dłużej niż ten sam materiał przerobiony w jednym bloku.
Jest jeszcze jeden ważny wątek. Metaanaliza Blume i współpracowników (2010) wskazuje, że to, czy wiedza ze szkolenia trafi do pracy, zależy także od otoczenia: wsparcia przełożonego, współpracowników i klimatu sprzyjającego wykorzystaniu wiedzy ze szkolenia. Dlatego cykl szkoleń ma mniejsze szanse zadziałać, jeśli przełożeni menedżerów nie wiedzą, czego ich ludzie się uczą.
Porównanie: jednorazowe szkolenie a cykl szkoleń menedżerskich
| Kryterium | Jednorazowe szkolenie | Cykl szkoleń menedżerskich |
|---|---|---|
| Cel | Jedna umiejętność lub narzędzie | Zmiana stylu kierowania w kilku obszarach |
| Czas trwania | 1–2 dni | Kilka spotkań rozłożonych na tygodnie lub miesiące |
| Praktyka między spotkaniami | Zależy od uczestnika | Zadania wdrożeniowe i omówienie na kolejnym spotkaniu |
| Dla kogo | Doświadczeni menedżerowie z jedną luką | Nowi menedżerowie i zespoły z wieloma lukami |
| Rola przełożonego | Rozmowa przed i po szkoleniu | Stałe wsparcie i rozmowy po każdym spotkaniu |
| Koszt w ISiC | Szkolenie jednodniowe od 5 200 zł netto za grupę | Akademia Menedżera (6 dni) od 25 200 zł netto za grupę |
| Jak mierzyć efekt | Ocena zastosowania narzędzia po kilku tygodniach | Zmiany w zachowaniach i wskaźnikach zespołów po każdym etapie |
Jak podjąć decyzję? 6 kroków dla HR
- Nazwij problem, nie temat. Zamiast „szkolenie z delegowania” zapisz: „kierownicy zmianowi wykonują zadania za pracowników, przez co zostają po godzinach”. Pomoże Ci w tym analiza potrzeb szkoleniowych.
- Policz obszary. Jeśli problem dotyczy jednego obszaru, zwykle wystarczy jedno szkolenie. Jeśli dotyczy kilku powiązanych obszarów, lepiej sprawdzi się program.
- Sprawdź doświadczenie grupy. Nowi menedżerowie potrzebują podstaw w kilku obszarach naraz. Doświadczeni zwykle potrzebują pogłębienia jednego.
- Zaplanuj przerwy. W programie zaplanuj odstępy między spotkaniami, w których menedżerowie stosują nowe umiejętności w pracy.
- Włącz przełożonych. Ustal, kto rozmawia z uczestnikami przed programem, między spotkaniami i po nim.
- Ustal, jak sprawdzisz efekt. Zanim podpiszesz umowę, zapisz 2–3 zachowania lub wskaźniki, które mają się zmienić.
Zanim doradzę cykl szkoleń, zadaję działowi HR albo zarządowi jedno pytanie: „Chcecie zrealizować szkolenie, bo tak trzeba, czy chcecie naprawdę pomóc waszym ludziom?” To bardzo trudne pytanie, ale często pokazuje intencję, która stoi za organizacją szkolenia.
Jeśli odpowiadają, że naprawdę chcą pomóc ludziom, tłumaczę, dlaczego warto zainwestować w cykl szkoleniowy albo przeznaczyć cały jeden dzień szkoleniowy na jedno zagadnienie. Wtedy ludzie mają konkret, który mogą wdrożyć.
Jakie błędy popełniają firmy przy wyborze formy szkolenia?
Błąd 1: program złożony z przypadkowych tematów. Firma kupuje osobno komunikację, zarządzanie czasem i konflikty, bez wspólnego założenia.
Co zrobić inaczej: zacznij od celu programu i ułóż moduły w kolejności, w której menedżer ich potrzebuje.
Błąd 2: wszystkie dni w jednym tygodniu. Kilka dni pod rząd wygląda wygodnie w kalendarzu, ale nie daje czasu na praktykę.
Co zrobić inaczej: rozłóż spotkania w czasie i daj uczestnikom zadanie do wykonania przed kolejnym spotkaniem.
Błąd 3: przełożeni poza procesem. Menedżer wraca ze szkolenia o delegowaniu, a jego szef nadal oczekuje, że zrobi wszystko sam.
Co zrobić inaczej: przed startem programu pokaż przełożonym jego cel i poproś ich o krótką rozmowę z uczestnikiem po każdym spotkaniu.
Błąd 4: jeden dzień zamiast programu, bo tak wychodzi w budżecie. Tańsze szkolenie nie jest oszczędnością, jeśli nie przyniesie efektu.
Co zrobić inaczej: jeśli budżet na ten rok nie pozwala na cały program, zaplanuj go etapami i zacznij od części, która rozwiązuje najpilniejszy problem.
Jaki odstęp między spotkaniami jest rozsądny?
W szkoleniach takich jak Akademia Menedżera rekomendujemy odstępy 2–5 tygodni między spotkaniami. Uczestnicy dostają wtedy zadania do wykonania między kolejnymi spotkaniami szkoleniowymi. Wdrażają też wiedzę ze szkolenia i sprawdzają, jak to u nich działa. Dzięki temu mogą dokonywać kalibracji na bieżąco.
Ile kosztuje cykl szkoleń menedżerskich?
W ISiC szkolenie jednodniowe dla firmy kosztuje od 5 200 zł netto za całą grupę. Akademia Menedżera, czyli program złożony z 11 modułów (6 dni, 48 godzin), kosztuje od 25 200 zł netto za grupę do 20 osób. Realizujemy ją w spotkaniach rozłożonych w czasie, z przerwami na wdrożenie w pracy. Ostateczna cena zależy od liczby dni, liczby osób i miejsca.
Szczegóły znajdziesz w artykule Ile kosztuje szkolenie dla firmy. Przy porównaniu nie zestawiaj tylko kwot. Zestaw koszt z celem: czego oczekujesz po pół roku i która forma realnie może to dać.
Podsumowanie
Jednorazowe szkolenie to dobre narzędzie do jednej, jasno opisanej umiejętności. Cykl szkoleń menedżerskich jest potrzebny, gdy chcesz zmienić sposób kierowania ludźmi w kilku obszarach naraz. Badania przemawiają za programami rozłożonymi w czasie, z ćwiczeniami, informacją zwrotną i zaangażowanymi przełożonymi. Dlatego pierwszym krokiem jest nazwanie problemu, a dopiero potem wybór formy.
Jeśli zastanawiasz się, która forma pasuje do Twojej kadry, poproś o bezpłatną wycenę Akademii Menedżera. Przygotujemy ją w 48 godzin w dni robocze, a program dopasujemy do wyzwań Twojego zespołu.
FAQ – najczęstsze pytania
Ile modułów powinien mieć cykl szkoleń menedżerskich?
Tyle, ile obszarów chcesz rozwinąć. Program ogólny dla menedżerów często obejmuje komunikację, informację zwrotną, motywowanie, delegowanie, wyznaczanie celów, zarządzanie czasem i konflikty.
Czy można zacząć od jednego szkolenia i potem przejść do programu?
Tak. To rozsądne, gdy chcesz sprawdzić trenera i formę pracy. Ustal jednak od razu, jak pierwsze szkolenie połączy się z kolejnymi, żeby nie powstał zbiór przypadkowych tematów.
Czy cykl szkoleń menedżerskich nadaje się dla doświadczonych kierowników?
Tak, jeśli mają kilka luk naraz albo firma zmienia sposób zarządzania. Jeśli doświadczony kierownik potrzebuje jednej umiejętności, wystarczy szkolenie jednodniowe albo praca indywidualna.
Jaki odstęp między spotkaniami cyklu jest rozsądny?
W programach takich jak Akademia Menedżera rekomendujemy odstępy 2–5 tygodni między spotkaniami. W przerwach uczestnicy wykonują zadania wdrożeniowe i sprawdzają, jak nowe umiejętności działają w ich pracy.
Jak sprawdzić, czy program zadziałał?
Przed startem zapisz 2–3 zachowania lub wskaźniki, które mają się zmienić, np. liczbę rozmów rozwojowych w zespole albo czas, który menedżer spędza na zadaniach pracowników. Sprawdzaj je po każdym etapie, nie tylko na końcu.
Czy cykl szkoleń może być prowadzony w naszej firmie?
Tak. Szkolenia zamknięte prowadzimy w całej Polsce, w Twojej firmie lub w wynajętej sali.
Źródła
- Lacerenza, C. N., Reyes, D. L., Marlow, S. L., Joseph, D. L., Salas, E. (2017). Leadership training design, delivery, and implementation: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 102(12), 1686–1718. Streszczenie
- Cepeda, N. J., Pashler, H., Vul, E., Wixted, J. T., Rohrer, D. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks: A review and quantitative synthesis. Psychological Bulletin, 132(3), 354–380. Tekst
- Blume, B. D., Ford, J. K., Baldwin, T. T., Huang, J. L. (2010). Transfer of training: A meta-analytic review. Journal of Management, 36(4), 1065–1105. Omówienie


